به نام خدا

فرهنگسراي قرآن با همكاري فرهنگسراي خاتم به مناسبت هفته وحدت برگزار مي‌كند:

مسابقه فرهنگي همراه با پيامبر اعظم (ص) به مناسبت  ولادت حضرت رسول اكرم (17 ربيع‌الاول) و هفته وحدت

"راز اصلي عبوديت پيامبر (ص) در مقابل خدا اين است، هيچ قدرتي را در مقابل خدا به حساب نياوردن، از او واهمه كردن، اراده خدا را به خاطر اهواي ديگران قطع نكردن، جامعه ما با درس گرفتن از اخلاق نبوي، بايد به يك جامعه اسلامي منقلب شود. انقلاب براي اين نيست كه كساني بروند و كساني ديگر بيايند، انقلاب براي اين است كه ارزشها در جامعه تغيير كند؛ اعتبار و ارزش انسان به عبوديت خدا باشد، انسان بنده خدا باشد، براي خدا كار كند، از خدا بترسد، از غير خدا نترسد... و كمر به اصلاح مفاسد جهاني و بشريت ببندد و از خود شروع كند؛ هركدام ما [بايد] از خودمان شروع كنيم. پروردگارا! ما را شايسته نام امت پيامبر (ص) قرار بده."

«مقام معظم رهبري»‌

چهل سال قبل از بعثت، جهان مملو از سياهي شرك و خرافه پرستي با قدوم مبارك نبي اكرم (ص) بر پهنه هستي روشن شد. اين واقعه در 570 سال بعد از ميلاد مسيح رخ داد. «روز ولادت آن حضرت يعني 17 ربيع الاول (سال عام‌الفيل) اتفاقاتي شگرف و عجيب رخ داد از جمله اتفاقات اين بود كه ايوان كسري لرزيد و چهارده كنگره آن فروريخت، آتشكده فارس نيز به يك دفعه خاموش شد با آن كه هزار سال خاموش نشده بود».

 براستي سپاس خداي را كه همه چيز را آفريد و آفرينش هر چيز را نيكو و منظم ساخت و پيامبر صلي الله عليه و آله را به بهترين ادب، مودب كرد و اوصاف و اخلاق او را پاك و پاكيزه قرار داد سپس او را برگزيده، حبيب خود گردانيد و هر كه را خواست تهذيب كند، توفيق پيروي از آن حضرت را به او داد و هر كه را اراده فرمود تا محبوب خود گرداند ، وادار به خو گرفتن به اخلاق او كرد.

پيامبر نيز در پيشگاه خداوند بسيار متواضع و فروتن بود و همواره از درگاه حق تعالي درخواست داشت كه او را به آداب نيكو و اخلاق پسنديده بيارايد، از اين رو در دعايش چنين گفت: «اللهم حسن خلقي و خلقي» خداي تعالي نيز دعاي آن حضرت را مستجاب كرد و در وفاي به وعده اي كه فرموده ، بيان داشته است «ادعوني استجب لكم» مومن /60. خداوند قرآن را بر او نازل كرد و بدان وسيله او را ادب آموخت. پس معيار خلق و خوي آن حضرت قرآن است، همانند آيات ذيل:

«خذ العفو و امر بالمعروف و اعرض عن الجاهلين. با آنها مدارا كن و عذرشان را بپذير و به نيكيها دعوت نما و از جاهلان رو برگردان» اعراف /99.

 «ان الله يامر بالعدل و الاحسان ... خداوند به عدل و احسان فرمان مي دهد» نحل/90.

«واصبر و ما صبرك الا بالله» صبر كن و صبر تو فقط براي خدا و به توفيق خدا باشد. نحل /127.

«واصبر علي ما اصابك ان ذلك من عزم الامور» و در برابر مصايبي كه به تو ميرسد با استقامت و شكيبا باش كه اين(صبر و تحمل در راه تربيت  و هدايت خلق) نشانه اي از عزم ثابت در امور عالم است. لقمان /17.

«لمن صبر و غفر ان ذلك لمن عزم الامور» كساني كه شكيبايي و عفو كنند، براستي اين از كارهاي پر ارزش است. شوري /43.

«فاعف عنهم و اصفح ان الله يحب المحسنين» از آنها درگذر و صرف نظر كن كه خداوند نيكوكاران را دوست مي‌دارد. مائده /13.

«وليعفوا و ليصفحوا الا تحبون ان يغفر الله لكم» آنها بايد عفو كنند و صرف نظر نمايند، آيا دوست نميداريد خداوند شما را ببخشد؟. نور /22.

«ادفع بالتي هي احسن فاذالذي بينك و بينه عداوﺓ كانه ولي حميم» بدي را با نيكي دفع كن، تا دشمنان سرسخت تو همچون دوستان صميمي و گرم شوند. فصلت /34.

«والكاظمين الغيظ و العافين عن الناس» خشم خود را فرو ميبرند و  از خطاي مردم ميگذرند. آل‌عمران /134.

«اجتنبوا كثيراً من الظن ان بعض الظن اثم و لا تجسسوا و لا يغتب بعضكم بعضا» اي كساني كه ايمان آورده‌ايد از بسياري از گمانها بپرهيزيد چرا كه بعضي از گمانها گناه است، و هرگز در كار ديگران تجسس نكنيد و هيچ يك از شما ديگري را غيبت نكنيد. حجرات /12.

بي‌شك چنان چه بيان گرديد (گفته شد) سيرت پيامبر نشات گرفته از احكام وحي است و همين طور كه پيامبر به مصداق «لا ينطق عن الهوي» سخني از روي هوي و هوس نگفته است، عملي را غير از آن چه خداوند آن را به او فرمان داده انجام نداده است. از اين رو (سيرت پيامبر اعظم (ص)) به صورتي مضبوط است كه در اجزا آن هرگز ناهماهنگي راه ندارد. سيرت او مانند قرآن مجيد است كه خداوند درباره آن مي‌فرمايد: «و لو كان من عند غيرالله لوجدوا فيه اختلافاً كثيراً» سوره نساء آيه 82 اگر جز از نزد خدا مي‌بود هر آينه در آن دگرگوني بسيار يافته بودند.

سيرت پيامبر اعظم (ص) در همه گفتار و كردار و سكوتش اجزا متناسب و هماهنگ يك كل‌اند و سازنده آن كل‌اند در حالي كه آن كل مصدر و منبع آنهاست. كلي كه خاتم النبيين است و براي هدايت خلق تا پايان جهان خودكفا است و بزرگترين دليل خاتمين او، خودكفا بودن اجزا همين كل‌اند. آري سيرت پيامبر اسلام چنان روشن و ملموس و هماهنگ است كه گويي نه در چهارده قرن قبل بلكه در همين قرن واقع شده است. با اين همه فهم سيرت او سهل و آسان نيست بلكه سهل و ممتنع است زيرا داراي همه ابعادي است كه در انسان بودن انسان دخالت دارد. سرلشكر «بودلي انلگيسي» در كتاب الرسول مي‌گويد: اگر محمد (ص) در قرن بيستم بود نظرات او به شكل عالي‌ترين نظرات، منطبق بر مصالح بشريت پذيرفته مي‌شد و به تحقيق پيشواي متفكران قرن بود.

سيره فردي و اخلاقي پيامبر اعظم (ص)

از جمله اصولي كه از سيره اخلاق فردي پيامبر اعظم (ص) مي‌توان بهره جست عبارتند از: 1- اصل حفظ حدود الله (حدود جمع حد به معني فاصله و مرز بين دو چيز است؛ چه حد دو شيء باشد يا حد بين اعمال و رفتار و يا قوانين ،و در بحث حفظ حدود الله ،منظور حفظ حقوق و رعايت حرمت هاست و پيامبر اعظم (ص) نيز به عنوان حافظ حدود الهي روشنگر راه انسانهاست.) 2– اصل اعتدال(خير الامور ﺃوسطها:بهترين كارها حد وسط آن هاست.) 3– اصل ساده زيستي 4– اصل تفكر و تدبر 5– اصل استقلال 6– اصل عدم تكلف (دوري از رياكاري و ظاهر سازي)7- اصل نظم و انضباط 8- اصل رعايت بهداشت (نفي پرخوري، مصرف گوشت نيم پخته، نفي خوردن غذاي داغ، نفي آشاميدن يكباره آب، تنظيم وقت خوردن غذا، رعايت بهداشت دهان و دندان، توصيه به خلال كردن دندانها، اهميت استعمال بوي خوش و عطر، استفاده از لباس نظيف و زيبا، بهداشت بدن، دفع زباله، درخت كاري) 9- اصل تكريم (تكريم والدين، تكريم عالم، تكريم ريش سفيد، تكريم به يتيم، تكريم برادران ديني) 10- اصل سازش ناپذيري با ظالمان 11- اصل رعايت مساوات (مساوات در برابر قانون، مساوات در تصدي امور و انجام دادن مسئوليتها، مساوات در تحصيل علم) 12- اصل مشورت پذيري 13- اصل دوستي و مودت (نحوه گزينش دوست،حفظ صفاي دوستي، داشتن پاداش نزد خداوند، احوال پرسي مداوم از دوستان، دادن هديه به يكديگر، حمايت از دوستان، برآورد حاجت دوستان، اندرز دوستان، خوب گوش دادن به سخن دوست، مداومت بر دوستي) از ويژگيهاي ديگر پيامبر شامل پيش قدم بودن در سلام دادن، حسن خلق، مردم‌داري، ميهمان داري و ميهمان نوازي، رعايت حقوق همسايگان، عيادت بيمار، گره گشايي، صدقه‌دادن، ابراز علاقه به خانواده و اطرافيان، مدارا كردن با مردم، احترام به سالمندان، زيارت مؤمن، شوخ طبعي و...

سيره اجتماعي پيامبر اعظم (ص)

سيره اجتماعي پيامبر اعظم (ص) در موارد ذيل نمود داشته است:

1- رعايت حقوق اجتماعي در معاشرت 2- رعايت عدالت اجتماعي 3- بستن پيمان اخوت 4- رعايت حقوق مؤمنين 5- رازدار بودن نسبت به مسائل 6- چشم‌پوشي از لغزش ديگران 7- مسرور بودن مؤمنان 8- رعايت انصاف در رفتار 9- اصلاح ذات البين(آشتي دادن مسلمين) 10- نفي خودپسندي 11- صله رحم 12- رفق و مدارا با مردم 13- عدم چاپلوسي 14- عدم ياري ستمگران 15- دوري از استرحام 16- عدم مداهنه (روي گرداني از حق، سازش با باطل)

در دوران كنوني كه شاهد اوجگيري تفكر انقلاب فرهنگي اسلامي و درخشش اسلام ناب محمدي در سراسر جهان هستيم و عرصه هاي جديدي براي تعميم وبسط نداي انبياء و تعاليم آسماني گشوده شده و جهان معاصر بيش از هر زمان تشنه پيام دل‌انگيز وحي و چشم به راه پرتوي نو از خورشيد معنويت است. شناخت عميق‌تر شخصيت جهاني خاتم پيامبران حضرت محمد(ص) و معرفي او به عنوان اسوه انسان معاصر اهميتي دو چندان مي‌يابد.

يكي از مؤثرترين شيوه‌1هاي تبليغي قرآن، چهره پردازي و ارايه اسوه هاي حسنه اي است كه هر يك فرد اعلا و مصداق اتم ارزشهاي الهي مي باشند مانند حضرت نوح (ع) اسوه استقامت در تبليغ، شعيب (ع) اسوه اصلاحگري اقتصادي و ذوالقرنين اسوه زمامداري و ... از اينرو در اين مقاله طبق سنّت قرآني بر آن هستيم كه به اسوه بودن پيامبر اعظم (ص) براي انسان معاصر بپردازيم.

وقتي پيامبر اسلام به عنوان اسوه انسان معاصر مطرح مي شود به اين معنا است كه صفات و خصوصيات ارزشمندي در وجود پيامبر اسلام است كه الگو و اسوه حسنه اي براي انسان معاصر به حساب مي‌آيد. از اين رو بايد صفات و خصوصيات ارزشمندي را كه در وجود پيامبر اسلام به عنوان الگو و اسوه انسان معاصر مطرح است را شناخته  و آنها را سرلوحه زندگي خود قرار دهيم. پيامبر گرامي اسلام كه مصداق انسان كامل مي باشد از ويژگيها و خصوصيات ارزشمندي در زندگي فردي واجتماعي وسياسي  برخور دار است كه بايد آنها را الگوي خود قرار دهيم.

پيامبر اعظم(ص) اسوه تمام عيار همه جانبه

با جستجو در آيات و روايات وتفاسير وسيره انبياء چنين به نظر مي رسد كه جز شخصيت با فضيلت و وجود پر بركت حضرت ختمي مرتبت محمد بن عبدالله(ص) اسوه تمام عيار ديگري در عالم انساني ودر قلمرو قرآن يافت نمي‌شود. تنها اوست كه تمام فضايل اخلاقي، معنوي وتبليغي ومناصب الهي را درخود گرد آورده  و خاتم پيامبران وجامع شرايع و اديان و اسوة  اسوه هاي قرآن گرديده«لَقَدكانّ لَكُم في رسول الله اُسوة حَسنة لِمَن كانَ يَرجواالله و اليَوم الاخر» احزاب/21 "به تحقيق براي شما در وجود رسول خدا سرمشق نيكويي است براي هركس كه به خدا و روز قيامت اميدوار باشد." علاوه بر آيه فوق كه آن حضرت را شايسته تأسي و پيروي همگان در همه جنبه ها قلمداد مي كند. آيات متعدد ديگر نيز مبين اين معني است: او تنها اسوه اي است كه اخلاق سترگ به او ارزاني شده است. «ربك لعلي خلق عظيم» قلم / 4

تنها اوست كه رسالتش را جملگي رسولان به ويژه اولوالعزم، بشارت داده اند،  تنها اوست كه رحمت مطلق براي عالميان معرفي شده است « و ما ارسلناك الا رحمة للعالمين»انبياء، آيه 107

امير مؤمنان حضرت علي(ع) در عظمت مقام رسول خدا (ص) به عنوان مقتداي مطلق بشريت سخنان رسايي دارد: «و لقد كان في رسول الله كاف لك في الاسوه سيد رضي، نهج البلاغه، صحبي صالح، خطبه 16، ص 226و به راستي در رسول خدا براي تو سرمشق كافي وجود دارد.

پيامبر گرامي اسلام به عنوان يك مصداق حقيقي انسان كامل الگوي تمام عيار و مطمئني براي جامعه بشري است، و ضرورتاً همه انسان ها از اين مقتداي شايسته تأسي جسته و در صدد باشند تا صفات و خصوصيات و سيرة اجتماعي و اخلاقي او را خوب بشناسند و به آن عمل كنند. چنانچه حضرت علي(ع) مي فرمايد: « فتأسي متأسٍ بنبيه و اقتصّ اثره و ولجّ مولجه و إلا فلا يأمن الهلكة»(همان منبع) پس بايد پيروان از پيامبر تبعيت كنند و در پي او ره سپرند و هر جا داخل شد داخل شوند وگرنه از نابودي د رامان نخواهند بود. اما آنگاه كه از رسولان ديگر چون موسي، عيسي و داود سخن مي گويد بر اسوه بودن آنان در زمينه هاي خاص و محدود اشعار دارد.

نتيجه:

اسوه بودن پيامبر گرامي اسلام به اين معنا است كه در وجود او صفات و خصوصيات نيك و پسنديده است كه ما بايد به آنها تأسي جسته و به آنها عمل كنيم و با توجه به تقسيمات اسوه ها در قرآن پيامبر گرامي اسلام يك اسوه تمام عيار و همه جانبه است. يعني در همه ابعاد او، مقتدا ، اسوه ي نيكو و يك الگوي خطا ناپذير است.

با تمام اوصافي كه از وجود ارزشمند خاتم النبييين بيان گرديد شايسته است كه ايشان را آن چنان كه در قرآن كريم بيان گرديده است به عنوان الگوو اسوه تمام عيار همه جانبه پيش رويمان قرار دهيم.

در خاتمه اميدواريم اين بضاعت اندك از درياي بيكران معارف الهي و امواج خروشان از تربيت معنوي مورد قبول پيامبر اعظم (ص) قرار گيرد و به يمن وجود ذريه صالحش حضرت بقيه الله الاعظم همگان توفيق عمل به سيره حضرتش را پيدا كنيم.

جملاتي از رسول گرامي اسلام:

پروردگار همه يكي است و پدر همه يكي. همه فرزند آدميد و آدم از خاك است گرامي‌ترين شما نزد خداوند پرهيزكارترين شماست.

رهنماي به كار نيك خودكننده آن كار است.

بدترين مردم كسي است كه گناه را نبخشد و از لغزش چشم نپوشد و باز از او بدتر كسي است كه مردم از گزند او در امان و به نيكي او اميدوار نباشند.

از نشر دانش نمي‌توان جلوگيري نمود.

مؤمن همواره در جستجوي حكمت است.

نمي‌توان همه را به مال راضي كرد اما به حسن خلق مي‌توان.

هر چه فرزند آدم پيرتر مي‌شود دو صفت در او جوان‌تر مي‌گردد: حرص و آرزو

بشنو از گل

كيست احمـد ماهتابي از مني

از رخ او بر دو عالم روشنا

غنچه هاي رسته از دامان او

كرده مر دستان امت را حنا

بوستاني از حيا چشمــــــان او

صبح افتاده است از مژگان او

آسمان جاري زسرو قامـــتش

بحر ايزد از سر انگشــتان او

آفتاب از خانه او پا شــــــــــده

از شكوهش كهكشان بر پا شده

آسما جاري ز سرو قامـــــتش

بحر ايزد از سر انگشـــتان او

در كلامش ميوه هاي از عــــــد ن

در نگاهش چشمه اي از ياسمـــــن

خوداگر در كوچه هاي يثرب است

عشق او افكنده آتش در قـــــــــرن

كيست احمد فاتح كون و مــكان

تكسواري از زمين در آسمـــان

از بهاري رسته بردامان اوست

امتدادي سبز در ذهــن زمـــان

آنكه چشمش را به ديناري ندوخت

سوخت اما از بـراي خود نسوخت

سوخت اندر آتش اهريمنــــــــــان

تا چراغي بهر مـردم بر فروخـت

بشنو از گل چهـره خندان او

بشـنو از آئيـــــنه ها باران او

گوش كن آواز جبــريل امين

از ميان مصحف وقـــرآن او

مي وزد از نام او عطـر ســــلام

بوي فردوس است او را در كلام

سيره ي گل ها بود آئيــــــــن او

عشق آيد از مزارش در مشـــام

محمد عارف رضايي

پيامبر اعظم (ص)از ديدگاه مشاهير جهاني

پرفسور ويل دورانت

مورخ و نويسنده ي آمريكايي(1885- 1981) كه ميليونها نفر در جهان آثار او را مطالعه مي كنند در رابطه با شخصيت بزرگ پيامبر بزرگوار اسلام چنين اظهار نظرمي‌كند:

«اگر به ميزان اثر اين مرد بزرگ در مردم بسنجيم بايد بگوئيم كه حضرت محمد(ص) از بزرگترين بزرگان تاريخ انساني است. وي درصدد بود سطح معلومات و اخلاق قومي را كه از فرط گرماي هوا و خشكي صحرا به تاريكي توحش افتاده بودند، اوج دهد در اين زمينه توفيقي يافت كه از توفيقات تمام مصلحان جهان بيشتر بود كمتر كسي را جز او مي توان يافت كه همه ي آرزوهاي خود را در راه دين انجام داده باشد، زيرا به دين اعتقاد داشت. محمد(ص) از قبايل بت پرست و پراكنده در صحرا امتي واحد به وجود آورد. برتر و بالاتر از دين يهود و دين مسيح و دين قديم عربستان آئيني ساده و ديني روشن و نيرومند با معنوياتي كه اساس آن شجاعت و منفعت قومي بود پديد آورد، كه در طي يك نسل در يكصد معركه ي نظامي پيروز شد و در مدت يك قرن يك امپراتوري عظيم و پهناور به وجود آورد و در روزگار ما نيروي مهمي است كه بر يك نيمه ي جهان نفوذ دارد.»

آنيه بسانت

غيرممكن است كسي زندگي و شخصيت پيامبر بزرگ را مطالعه كند و او را تكريم نكند. كسي كه يكي از بزرگترين پيامبران خداست... من هر چه زندگي پيامبر را بيشتر مطالعه مي كنم ، احساس تمجيد و تكريم من نسبت به او شكل جديدتري مي گيرد و احساس جديدي از بزرگي اين استاد بزرگ عرب به من دست مي دهد.

ادوارد گيبن

بزرگترين مورخ انگلستان در قرن 18 ميلادي نويسندۀ مشهور تاريخ سقوط امپراتوري روم درباره ي قرآن چنين مي نويسد:«از اقيانوس اطلس تا كنار رود گنگ (در هندوستان) قرآن نه فقط قانون فقهي شناخته شده است بلكه قانون اساسي شامل رويه ي قضايي نظامات مدني و جزايي حاوي قوانيني است كه تمام عمليات و امور مالي بشر را اداره مي كند و همۀ اين امور كه به موجب احكام ثابت ولايتغيري انجام مي شود ناشي از اراده ي خداست. به عبارت ديگر قرآن دستور عمومي و قانون اساسي مسلمين و دستوري است شامل مجموعه ي قوانين ديني، اجتماعي، مدني، نظامي، قضايي، جنايي، جزايي و همچنين مجموعه قوانين از تكاليف زندگي روزانه تا تشريفات ديني اعم از تزكيه ي نفس تا حفظ بدن و بهداشت و از حقوق عمومي تا حقوق فردي تا منافع عمومي و از اخلاقيات تا جنايات و از عذاب و مكافات اين جهان تا عذاب و مكافات جهان آينده همه را در بر دارد».

شرايط شرکت در مسابقه

1. جواب مسابقه ازطريق sms  به شماره 100001348 در پنج رقم ارسال گردد بهطوريکه رقم اول از چپ جواب سوال اول خواهد بود.

2.  مهلت ارسال جواب از17 ربيع الاول تا پايان فروردين 88 مي باشد.

3. به نفرات برگزيده جوايز ارزنده اي از جمله سکه بهار آزادي و کمک هزينه ي سفر به مشهد مقدس اهدا خواهد شد.

پاسخنامه مسابقه فرهنگي همراه با پيامبر اعظم (ص)

الف) به كداميك از ويژگي هاي مهم اخلاقي انسان  به طور مشترك در کدامين سورها اشاره شده است؟ (برطبق متن)

1) عفو-مائده، شوري، فصلت

2) صبر-لقمان، شوري،نحل

3) مشورت نمودن- شوري، مائده، لقمان

ب) طبق آيه‌ي 12 سوره ي حجرات انسان ها از چه اموري منع شده‌اند؟

1) غيبت و خشم

2) گمان بد و تجسس در كار ديگران

3) گمان بد و خشم

ج) آيه لقد کان لکم في رسول الله اسوه حسنه لمن کان يرجوا الله و اليوم الاخر(سوره احزاب)مبين چه چيزي مي باشد؟

1) رعايت حقوق مومنين از سوي پيامبر

2) رعايت حقوق محسنين از سوي پيامبر

3) شهيد پيامبر الگو واسوه تمام عيار

د) راز اصلي عبوديت پيامبر اعظم (ص) در مقابل خداوند چه بوده است؟

1) كمال فردي و اجتماعي ايشان

2) كمال ايشان در همه ي ابعاد وجودي

3) تقواي الهي

ح) سيره‌ي فردي و اجتماعي پيامبر چه چيزي را در ذهن ما تداعي مي‌كند؟

1) الگوي انسان فرشته خو

2) الگوي انسان كامل

3) الگوي انسان معصوم